Een inclusieve vacaturetekst spreekt alle geschikte kandidaten aan, niet alleen de mensen die toevallig op je huidige team lijken. Vaak zit het verschil in een paar woorden. Hieronder vind je acht woorden en zinnen die kandidaten onbedoeld afschrikken, waarom dat zo is en wat je in plaats daarvan schrijft.
Waarom woorden in een vacature zo zwaar wegen
Een vacature is vaak het eerste contact tussen jouw organisatie en een kandidaat. Lezers zoeken tussen de regels naar één antwoord: hoort iemand zoals ik hier? Onderzoek naar zogenoemde gendered wording (Gaucher, Friesen en Kay) liet zien dat woordkeuze in vacatures beïnvloedt hoe aantrekkelijk een functie voelt voor verschillende groepen. Het goede nieuws: meestal is het eenvoudig op te lossen, zonder dat je vacature saaier wordt.
1. ‘Native speaker’
Oorspronkelijk
We zoeken een native English speaker voor ons engineeringteam.

Waarom
‘Native speaker’ gaat over herkomst, terwijl je taalvaardigheid bedoelt. Getalenteerde kandidaten die het Engels uitstekend beheersen, haken af.
Alternatief
Je spreekt en schrijft Engels op C1/C2-niveau.
Benoem het niveau volgens het Europees Referentiekader (A1 tot C2) en waarvoor je de taal nodig hebt: klantgesprekken, rapportages of presentaties.
2. ‘Jong en dynamisch team’
Oorspronkelijk
Je komt terecht in een jong en dynamisch team.

Waarom
‘Jong’ verwijst naar leeftijd. Ervaren kandidaten lezen: dit is niet voor mij.
Alternatief
Je komt in een team dat snel schakelt, veel samenwerkt en graag nieuwe dingen uitprobeert.
Beschrijf hoe het team werkt, niet hoe oud het is. Dat is bovendien informatiever.
3. ‘Rockstar’, ‘ninja’ of ‘guru’
Oorspronkelijk
Ben jij onze nieuwe JavaScript-ninja?

Waarom
Zulke woorden zijn vaag en sterk gekleurd. Veel mensen herkennen zich er niet in, en ze zeggen niets over het werk.
Alternatief
Je hebt ervaring met React en TypeScript en je vindt het leuk om lastige bugs uit te zoeken.
Vervang het label door de vaardigheid. Kandidaten kunnen zichzelf dan eerlijk inschatten.
4. ‘Hij’ als standaard, of ‘(m/v)’
Oorspronkelijk
De kandidaat is verantwoordelijk voor de planning. Hij rapporteert aan de teamleider. (m/v)

Waarom
‘Hij’ als standaard suggereert wie je verwacht. ‘(m/v)’ laat mensen buiten die indeling.
Alternatief
Je bent verantwoordelijk voor de planning en rapporteert aan de teamleider.
Spreek de lezer direct aan met ‘je’. Dat is inclusiever en leest ook nog eens prettiger.
5. ‘Vloeiend Nederlands’
Oorspronkelijk
Vloeiend Nederlands is een must.

Waarom
‘Vloeiend’ is vaag en wordt vaak gelezen als moedertaalniveau. Mensen met een goed, werkbaar niveau solliciteren niet.
Alternatief
Je spreekt Nederlands op B2-niveau of hoger, genoeg om klantgesprekken te voeren.
Vraag je ook af of de taal vanaf dag één nodig is, of dat iemand het in de eerste maanden kan leren.
6. ‘Culture fit’ of ‘past in ons team’
Oorspronkelijk
Belangrijk is dat je goed in ons team past.

Waarom
‘Passen in het team’ nodigt uit om te selecteren op gelijkenis in plaats van op waarden en vaardigheden.
Alternatief
Je deelt onze manier van werken: open feedback geven, afspraken nakomen en elkaar helpen.
Maak de waarden expliciet. Steeds meer organisaties zoeken bewust een culture add: iemand die iets toevoegt aan het team.
7. Dominante, competitieve taal
Oorspronkelijk
Je bent een assertieve, competitieve doorzetter die domineert in onderhandelingen.

Waarom
Een stapeling van zulke woorden kan sommige kandidaten laten afhaken, terwijl het gedrag dat je zoekt ook anders te beschrijven is.
Alternatief
Je bereidt onderhandelingen goed voor, houdt vast aan je doelen en bouwt duurzame relaties met klanten op.
Het gaat niet om één woord, maar om de balans. Beschrijf het resultaat dat je verwacht, niet een persoonlijkheidstype.
8. ‘Maximaal 5 jaar werkervaring’ of ‘recent afgestudeerd’
Oorspronkelijk
Je bent recent afgestudeerd en hebt maximaal 5 jaar werkervaring.

Waarom
Dit is een indirecte leeftijdseis. Die sluit mensen uit en kan op gespannen voet staan met de regels voor gelijke behandeling naar leeftijd.
Alternatief
Je hebt ervaring met het opzetten van campagnes, bijvoorbeeld uit een eerdere baan, stage of eigen project.
Vraag naar de ervaring die je nodig hebt, niet naar een maximum.
Zo check je je vacature in vijf minuten
- Lees de tekst als iemand die níet op je huidige team lijkt. Waar haak je af?
- Schrap eisen die geen echte eis zijn. Wat is ‘must have’, wat is ‘nice to have’?
- Maak taaleisen meetbaar met een niveau (B2, C1) en een reden.
- Spreek de lezer aan met ‘je’ en beschrijf wat iemand gaat dóen.
- Vervang labels (ninja, rockstar, jong) door gedrag en vaardigheden.
Inclusieve vacatures zijn geen kwestie van politiek correct schrijven. Het is communicatie die voor iedereen werkt, en dus een groter bereik onder geschikte kandidaten. Wil je zien hoe dat werkt in je eigen vacatures? Plan een demo, of lees wat ESRS S1 met communicatie te maken heeft.



